( 1 ) اين آيه نازل شده است : « اين دو گروه دشمن خصومت كردند دربارهء پروردگارشان . . . » [ 1 ] نيز برخى از آيات يا تمام سورهء انفال و آيهء « روزى كه سخت مىگيريم سخت گرفتنى بزرگ » به غزوهء بدر تفسير شده است . نيز آيهء پنجاه و پنج از سورهء حج كه در آن از عذاب روز ناز او عقيم سخن رفته است و آيهء چهل و پنج از سورهء پنجاه و چهارم كه مىگويد : « زود باشد كه هزيمت داده شوند و برگردانده گردند » به جنگ بدر تفسير شده است . همو گويد : رسول خدا ( ص ) در آن روز فرشتگانى را مشاهده فرمود با شمشير آخته كه اين آيه را مىخواندند و زخميان مشركان را كشته سر مىبريدند و از دنبال گريختگان مىرفتند . در غزو بدر چهارده تن از مسلمانان شهيد شدند - شش تن از مهاجران و هشت تن از انصار : عبيدة بن حارث بن مطلّب بن عبد مناف و عمير بن ابى وقّاص و عاقل بن ابى بكير و مهجع آزاد كردهء عمر بن خطّاب و صفوان بن بيضاء و سعد بن خيثمة و مبشّر بن عبد المنذر و حارثة بن سراقه و عوف و معوذ دو پسر عفراء ، و عمير بن حمام و رافع بن معلّى ، و يزيد بن حارث بن فسحم . [ 2 ] و از مشركان در غزو بدر هفتاد مرد كشته و هفتاد تن اسير آمدند : شيبه و عتبه پسران ربيعة بن عبد شمس و وليد پسر عتبه ، و عاص بن سعيد بن عاص و ابو جهل بن هشام و ابو البخترى و حنظلة بن ابى سفيان بن حرب و حارث بن عمر ابن نوفل بن عبد مناف و طعيمة بن عدىّ و زمعة بن اسود بن مطّلب و نوفل بن خويلد كه به ابن عدوّه هم معروف است و نضر بن حارث كه او را پس از جنگ در اثيل اعدام كردند و عقبة بن ابى معيط كه او را در صفراء گردن زدند و عاص بن هشام ابن مغيرة دايى عمر بن خطاب ، و اميّة بن خلف ، علىّ بن اميّة بن خلف و منبّه بن حجّاج ، و معبد بن وهب . از جمله اسيران مشركان ، نوفل بن حارث بن عبد المطّلب و عقيل بن ابى طالب بود و ابو العاص بن ربيع و عدىّ بن خيار و ابو عزيز بن عمير و وليد ابن مغيره و عبد اللّه بن ابىّ بن خلف و ابو عزّه عمرو بن عبد اللّه جمحى شاعر و وهب بن عمير بن وهب جمحى و

--> [ 1 ] . نگاه كنيد به تفسير آيهء 19 از سورهء حج و آيهء 16 از سورهء دخان و آيهء 45 از سورهء قمر ، و به بحث مفصل مرحوم علّامهء مجلسى در مورد آياتى كه به مناسبت جنگ بدر نازل شده است ، در بحار الانوار ، ج 19 ، چاپ آخوندى ، ص 215 - 202 . - م . [ 2 ] . چنان كه ملاحظه مىكنيد چهارده تن مىگويد و سيزده تن نام مىبرد و ظاهرا عمير بن عبد عمرو معروف بن ذو الشّمالين را از قلم انداخته است . ر ك : واقدى ، مغازى ، ج 1 ، چاپ مارسدون جونس ، 1966 ، ميلادى ، ص 146 . - م .